ترک در بتن (1400/09/07)

ترک در بتن

ترک در بتن

مشکل ترک­ خوردگی در ساختمان امروزه به یک چالش برای مهندسان تبدیل شده است. ترک ­خوردگی یک پدیده  اجتناب­ناپذیر برای انواع سازه­‌ها است، با این وجود طراحان در تلاش هستند بسیاری از عوامل ترک ­خوردگی و تحمل طراحی را برای عوامل مختلف از بین ببرند. ایمنی سازه­ای ساختمان موضوع مطلوب همه استفاده کنندگان و طراحان است اما حصول آن چندان آسان نیست. برخی ایرادات و ضعف­ها در حین ساخت و برخی دلایل اجتناب ناپذیر دیگر موجب بروز انواع مختلفی از ترک­ها در قسمت­های مختلف سازه­ای و غیر سازه­ای ساختمان می­شود، بنابراین، شناسایی به موقع چنین ترک‌هایی و اتخاذ اقدامات پیشگیرانه ضروری است. مصالح و تکنیک­های تعمیرات بسته به شکل ترک­ها با توجه به موقعیت آن­ها متفاوت است. برخی از انواع ترک­ها به طور جدی نیاز به توجه دارند زیرا از نظر ساختاری خطرناک هستند.

تعریف

ترک، جدایی کامل یا ناقص بتن به دو یا چند قسمت است که در اثر جداشدگی جزئی یا گسیخته شدن ایجاد می­شود. اجرای سازه­های بتنی از اواسط قرن نوزدهم آغاز شد اما به دلیل کیفیت پایین سیمان در آن زمان توسعه سازه­های بتنی به کندی پیش می­رفت. تا پایان قرن نوزدهم، سازه­های بتنی با توسعه ساخت و ساز، بررسی های آزمایشگاهی، نظریه­ های محاسباتی و بهبود تکنیک­های ساخت، مسیر توسعه را سریع­تر طی کرد و اکنون به یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی در ساخت و ساز مدرن تبدیل شده است.

ترک ­ها یکی از مشکلات جهانی ساختمان­های بتنی هستند، زیرا بر ظاهر ساختمان تأثیر گذاشته و همچنین یکپارچگی دیوار را از بین می برند، ایمنی سازه را تحت تاثیر قرار می­دهند و حتی دوام سازه را نیز کاهش می­دهند. ترک­ها به دلیل خرابی بتن یا خوردگی میلگردهای آرماتور به دلیل ضعف در ساخت یا انتخاب نامناسب مواد تشکیل دهنده و اثرات دما و انقباض ایجاد می­شوند. دریک تقسیم کلی ترک­ها به دو دسته سازه­ای و غیرسازه­ای تقسیم می­شوند.

-ترک­های سازه ­ای: این ترک­ها به دلیل طراحی نادرست، اجرای ضعیف و یا اضافه بار ایجاد می­شوند و ممکن است ایمنی ساختمان را به خطر بیندازند. رایج­ترین ترک­های اعضای بتنی شامل تیر، ستون و دال عبارتند از: ترک خمشی، کششی و برشی تیر بتنی، ترک­های مورب و افقی در ستون بتنی و ترک­های خمشی در دال­های بتنی.

-ترک­های غیرسازه ­ای: این نوع ترک­ها به دلیل نیروهای داخلی ایجاد شده در مواد به دلیل تغییرات رطوبت، تغییرات دما، خم شدن، اثرات گازها، مایعات و غیره بوجود می­آیند. رایج­ترین عوامل ترک­های غیرسازه­ای عبارتند از: نشست پلاستیک، جمع شدگی پلاستیک، انبساط و انقباض حرارتی اولیه، انقباض ناشی از خشک شدن درازمدت، ترک­های سطحی، در اثر خوردگی بتن، واکنش قلیایی سنگدانه­ ها، حمله سولفات­ها و خوردگی میلگرد فولادی.

یک نوع طبقه ­بندی رایج ترک­ها بر اساس عرض آنهاست که عبارتند از: 1) نازک، عرض آن کمتر از 1 میلی­متر، 2) متوسط، عرض 1 تا 2 میلی متر، و 3) پهن، بیش از 2 میلی متر. معمولاً ترک­های با عرض و عمق کم، ترک­های غیر سازه­ای هستند و از اهمیت زیادی به لحاظ تخریب ساختمان و خطرات جانی برخوردار نیستند، ولی ترک­ های سازه­ای از بیشتر باید مورد توجه و بررسی قرار گیرند. در مواردی که­ترک سازه­ای به وجود آمده است، عضو ترک خورده می­بایست یا تخریب و از نو بازسازی شود یا اینکه در محل ترک به روش خاص ترمیم شود. ترک­های سازه­ای در عضوهایی مثل تیر، ستون و دال دیده می­شود. ترک­های موجی در تیرها در نقاط با ممان ماکزیمم رخ می­دهد که نشان می­دهد توانایی مقطع در تحمل ممان پایین است و آرماتورگذاری کافی وجود ندارد.